Πλανήτες χωρίς όψεις και ψυχοσωματικά – θυμός, αυτοάνοσα και ο εσωτερικός πόλεμος (Άρης)

Εισαγωγή: Όταν το σώμα μιλάει τη γλώσσα της ψυχής

Το σώμα μας συχνά μιλάει τη γλώσσα που η ψυχή μας δεν τολμά ή δεν ξέρει πώς να μιλήσει. Όταν καταπιέζουμε συναισθήματα, οι εντάσεις αυτές δεν εξαφανίζονται – εγκαθίστανται στο σώμα και εκδηλώνονται ως συμπτώματα ή ασθένειες. Στην αστρολογία, οι πλανήτες χωρίς όψεις (ασύνδετοι πλανήτες) λειτουργούν ασυνείδητα και ανεξέλεγκτα, δημιουργώντας μια έντονη προδιάθεση για ψυχοσωματικές αντιδράσεις. Αυτό σημαίνει ότι η ενέργεια του πλανήτη δεν βρίσκει εύκολα διέξοδο μέσω άλλων πλανητικών αλληλεπιδράσεων, οπότε συχνά εκφράζεται ανεπεξέργαστα μέσω της ψυχής και του σώματος. Στο άρθρο αυτό θα εστιάσουμε ειδικά στον καταπιεσμένο θυμό (που συνδέεται με τον πλανήτη Άρη) και στο πώς η καταπίεσή του μπορεί να οδηγήσει σε αυτοάνοσα νοσήματα ή άλλα σωματικά προβλήματα. Θα δούμε, επίσης, πώς γενικά ένας “ασύνδετος” πλανήτης μπορεί να προκαλέσει εσωτερικές συγκρούσεις που αντικατοπτρίζονται στην υγεία – και, φυσικά, ποιες λύσεις υπάρχουν για να ξεμπλοκάρουμε αυτές τις ενέργειες.

Ο Άρης χωρίς όψεις και ο καταπιεσμένος θυμός

Ας ξεκινήσουμε με ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: ο Άρης χωρίς όψεις στο γενέθλιο ωροσκόπιο. Ο Άρης αντιπροσωπεύει την οργή, την διεκδικητικότητα, τον τρόπο που παλεύουμε ή θυμώνουμε. Όταν όμως ο Άρης είναι ασύνδετος, η ενέργειά του δεν “ρέει” αρμονικά προς άλλους τομείς της ζωής – δρα συχνά ασυνείδητα και χωρίς φρένο. Ένα άτομο με έναν τέτοιο Άρη μπορεί να θυμώνει χωρίς να το αντιλαμβάνεται πλήρως ή, αντίθετα, να φοβάται τον ίδιο του τον θυμό και να τον καταπνίγει συνεχώς.

Συχνά η κατάσταση γίνεται πιο περίπλοκη όταν συνδυάζεται με συγκεκριμένες θέσεις ή όψεις τραύματος: για παράδειγμα, Άρης σε θέση αξιοπρέπειας (π.χ. Άρης στον Λέοντα, όπου η υπερηφάνεια και η αξιοπρέπεια είναι ζωτικής σημασίας) ή Άρης σε δύσκολη σύνδεση με τον Χείρωνα (πλανήτης/αστεροειδής που σχετίζεται με το τραύμα και την πληγή). Σε τέτοιες περιπτώσεις, το άτομο συχνά καταλήγει να καταπίνει τον θυμό του. Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι για αυτό:

• Φόβος ή ενοχή να εκφραστεί η οργή: Μια τραυματική εμπειρία μπορεί να έχει διδάξει το άτομο ότι ο θυμός είναι “κακός” ή επικίνδυνος. Ίσως σε μικρή ηλικία τιμωρήθηκε σκληρά επειδή θύμωσε, ή έμαθε ότι «δεν πρέπει ποτέ να θυμώνεις». Έτσι, κάθε φορά που ανεβαίνει η οργή, συνοδεύεται από ενοχή και φόβο (ένας τραυματικός συνειρμός), με αποτέλεσμα να την καταπνίγει πριν καν εκδηλωθεί.
• Υπερηφάνεια και ανάγκη διατήρησης αξιοπρέπειας: Στον Άρη στον Λέοντα, για παράδειγμα, υπάρχει ισχυρή ανάγκη να διατηρηθεί ένα περήφανο, «ακυκλοφόρητο» προφίλ. Το άτομο μπορεί να σκέφτεται: “Δε θα τους δείξω ότι με πλήγωσαν ή ότι με θύμωσαν”. Θεωρεί ότι αν εκφράσει θυμό ή δυσαρέσκεια, θα φανεί αδύναμο ή «νικημένο». Έτσι, κρύβει τον θυμό του πίσω από μια μάσκα ηρεμίας ή ανωτερότητας, ενώ μέσα του βράζει.

Με αυτούς τους μηχανισμούς, ο θυμός δεν εξαφανίζεται μαγικά – αντίθετα, συσσωρεύεται εσωτερικά σαν πίεση σε μία χύτρα ταχύτητας χωρίς βαλβίδα. Όσο περισσότερο το άτομο αρνείται να εκτονώσει την οργή του προς τα έξω, τόσο περισσότερο αυτή η ενεργειακή πίεση αυξάνεται στο ψυχικό του “υπόγειο”. Και όπως γνωρίζουμε από τη φυσική, όταν η πίεση δεν βρίσκει διέξοδο, κάποια στιγμή θα εκτονωθεί – αν όχι προς τα έξω, τότε προς τα μέσα.

Εσωτερικός πόλεμος και αυτοάνοσα νοσήματα

Τι συμβαίνει λοιπόν όταν η συσσωρευμένη αυτή πίεση του θυμού δεν εκτονώνεται προς τα έξω; Η ενέργεια στρέφεται προς τα μέσα – δηλαδή, το ίδιο το σώμα γίνεται στόχος. Ο οργανισμός μπαίνει σε μια κατάσταση συνεχούς συναγερμού. Φανταστείτε έναν στρατιώτη που είναι μονίμως σε ετοιμότητα, σαν να προετοιμάζεται για μια μάχη που ποτέ δεν δίνεται ανοιχτά. Αυτό ακριβώς κάνει το σώμα: ενεργοποιεί τον μηχανισμό “μάχη ή φυγή” (fight-or-flight) συνεχώς, παράγοντας ορμόνες στρες (όπως αδρεναλίνη και κορτιζόλη) και κρατώντας τους μυς και τα νεύρα σε ένταση. Αυτή η κατάσταση, που φυσιολογικά θα έπρεπε να είναι προσωρινή για να αντιμετωπίσει ένα κίνδυνο, γίνεται χρόνιη. Και τότε αρχίζουν τα προβλήματα.

Ιδιαίτερα το ανοσοποιητικό σύστημα – ο “στρατός” του σώματός μας – μπαίνει σε σύγχυση. Έχοντας λάβει το σήμα ότι υπάρχει συνεχώς κίνδυνος ή επίθεση, ψάχνει να βρει τον εχθρό. Όταν δεν υπάρχει εμφανής εξωτερικός εχθρός (αφού το άτομο προς τα έξω δείχνει ηρεμία ή υποταγή, και δεν εκτονώνει τον θυμό προς κάποιο στόχο), το ανοσοποιητικό αρχίζει να επιτίθεται σε δικά του κύτταρα. Έτσι λειτουργούν πολλά αυτοάνοσα νοσήματα: ο οργανισμός λανθασμένα αναγνωρίζει δικούς του ιστούς ως ξένους και τους πολεμά, προκαλώντας φλεγμονές και βλάβες.

Δεν είναι τυχαίο ότι πολλές έρευνες έχουν συνδέσει το χρόνιο στρες και τα καταπιεσμένα συναισθήματα (ιδίως τον θυμό και τη θλίψη) με την εμφάνιση ή επιδείνωση αυτοάνοσων παθήσεων. Μεταξύ των νοσημάτων που συσχετίζονται συχνά με τέτοιους παράγοντες είναι τα εξής:

• Ρευματοειδής αρθρίτιδα: Χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων.
• Ελκώδης κολίτιδα: Φλεγμονώδης πάθηση του εντέρου.
• Θυρεοειδίτιδα Hashimoto: Αυτοάνοση διαταραχή του θυρεοειδούς.
• Ψωρίαση: Αυτοάνοση δερματική πάθηση με φλεγμονώδεις βλάβες στο δέρμα.
• Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: Αυτοάνοση νόσος που προσβάλλει πολλούς ιστούς και όργανα.

Όλα τα παραπάνω νοσήματα περιλαμβάνουν το σώμα να επιτίθεται στον εαυτό του – έναν εσωτερικό πόλεμο. Η αστρολογική ερμηνεία που δόθηκε σε σχετικό μάθημα ήταν πολύ χαρακτηριστική: “Θέματα με το ανοσοποιητικό, φλεγμονές και οτιδήποτε αυτοάνοσο σχετίζεται με την αξιοπρέπεια και την ταυτότητα.” Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι όταν ο θυμός που καταπνίγουμε αφορά πληγές στην αξία μας και στην ταυτότητά μας – για παράδειγμα όταν νιώθουμε ότι δεν μας σεβάστηκαν, ότι μας ταπείνωσαν ή “μας πάτησαν” – τότε αν δεν εκφραστεί, μετατρέπεται σε μια εσωτερική μάχη. Το σώμα μας, σε μια απέλπιδα προσπάθεια να υπερασπιστεί αυτή την πληγωμένη αξιοπρέπεια, στρατολογεί το ανοσοποιητικό σύστημα για να πολεμήσει. Και επειδή δεν βρίσκει εχθρό έξω, το ανοσοποιητικό επιτίθεται μέσα. Είναι σαν να λέει: “Υπάρχει εχθρός, υπάρχει κίνδυνος! Αφού δεν τον βλέπω έξω, θα τον αναζητήσω μέσα μου…”.

Ακραίο; Κι όμως, σκεφτείτε πόσοι άνθρωποι εμφάνισαν κάποιο αυτοάνοσο νόσημα μετά από μια περίοδο έντονου θυμού ή σοκ που δεν εξέφρασαν ποτέ. Δεν πρόκειται για σπάνιο φαινόμενο. Η συσσώρευση ανείπωτων συναισθημάτων είναι σαν μια ωρολογιακή βόμβα που κάποτε σκάει, και στα αυτοάνοσα η βόμβα σκάει στα ίδια μας τα κύτταρα.

Παραδείγματα: όταν ο θυμός γίνεται ασθένεια

Αυτές οι θεωρητικές συνδέσεις επιβεβαιώνονται τραγικά σε πραγματικές ιστορίες ανθρώπων. Ας δούμε δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα που βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα πώς ο καταπιεσμένος θυμός μπορεί να γίνει ασθένεια:

• Παράδειγμα 1 – Θυμός και θυρεοειδής: Μια γυναίκα πέρασε χρόνια καταπιέζοντας τον θυμό και τη δυσαρέσκειά της μέσα σε έναν γάμο όπου συνεχώς ένιωθε υποτίμηση. Δεν ένιωθε ότι έχει φωνή ή ότι την σέβονται, όμως δεν εξέφραζε την οργή ή τη λύπη της. Προσπαθούσε να διατηρεί τα προσχήματα και να “καταπίνει” ό,τι την πλήγωνε. Μετά από αρκετά χρόνια, εμφάνισε αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα (νόσο Hashimoto). Ο λαιμός – το κέντρο της έκφρασης στη μεταφυσική αντίληψη – “φλέγεται” στην κυριολεξία. Ο θυρεοειδής της δέχτηκε επίθεση από το ανοσοποιητικό. Σαν το σώμα να φώναξε αυτό που δεν φώναξε ποτέ η ίδια: την αγανάκτησή της. (Δεν είναι τυχαίο ότι ο λαιμός συνδέεται με την έκφραση – αυτή η γυναίκα ποτέ δεν μίλησε για όσα την πλήγωναν και τελικά “μίλησε” το σώμα της.)
• Παράδειγμα 2 – Θυμός και έντερο: Ένας άνδρας μεγάλωσε με την πεποίθηση ότι “οι άντρες δεν κλαίνε ούτε παραπονιούνται”. Κάθε φορά που του συνέβαινε μια αδικία στη δουλειά ή στην προσωπική του ζωή, εκείνος συμμορφωνόταν, κατάπινε την οργή του και χαμογελούσε στωικά. Έμαθε να μην διαμαρτύρεται ποτέ. Μετά από χρόνια τέτοιας στάσης, εμφάνισε σοβαρή ελκώδη κολίτιδα. Το έντερο, όπου “χωνεύουμε” τροφικά αλλά και ψυχικά ό,τι μας συμβαίνει, άρχισε να υποφέρει από χρόνιες φλεγμονές. Ήταν σαν το σώμα του να μην μπορούσε πια να “χωνέψει” τις αδικίες και τους θυμούς που ποτέ δεν εξέφρασε. Η εσωτερική ένταση βρήκε διέξοδο ως πόνος και φλεγμονή στα σπλάχνα του.

Αυτά τα παραδείγματα επιβεβαιώνονται ξανά και ξανά σε πλήθος περιπτώσεων. Όταν η αξιοπρέπεια, η αξία ή τα όριά μας καταπατώνται και εμείς σιωπούμε, ο θυμός μας δεν εξαφανίζεται – απλώς αλλάζει μορφή και γίνεται σύμπτωμα. Στη γυναίκα, η θυρεοειδίτιδα ουσιαστικά είπε όσα δεν είπε εκείνη. Στον άντρα, η κολίτιδα βροντοφώναξε τον πόνο που εκείνος κατάπινε.

Το σώμα σε υπερδιέγερση: φλεγμονές και συμπτώματα του κρυμμένου Άρη

Ακόμα και αν αφήσουμε τα “βαριά” αυτοάνοσα νοσήματα, ένας καταπιεσμένος Άρης (θυμός/ένταση που δεν εκτονώνεται) μπορεί να προκαλέσει γενικότερα ψυχοσωματικά συμπτώματα. Αυτά συχνά είναι χρόνια ή επαναλαμβανόμενα προβλήματα υγείας που δεν εξηγούνται εύκολα οργανικά, αλλά συνδέονται με την παρατεταμένη ένταση του νευρικού συστήματος λόγω θυμού ή άγχους. Μερικές χαρακτηριστικές εκδηλώσεις είναι οι ακόλουθες:

• Χρόνια μυϊκή ένταση: Συνεχόμενος σφιγμένος αυχένας, πόνοι στους ώμους και στη μέση, “κόμποι” στους μυς. Το άτομο μπορεί να υποφέρει από αυχενικό σύνδρομο, οσφυαλγίες ή γενικευμένες μυαλγίες, επειδή κυριολεκτικά “σφίγγεται” συνεχώς συγκρατώντας την έντασή του. Οι μύες λειτουργούν σαν πανοπλία σε διαρκή εγρήγορση.
• Πονοκέφαλοι και ημικρανίες: Ο καταπιεσμένος θυμός συχνά “ανεβαίνει στο κεφάλι”. Η συνεχής εσωτερική πίεση μπορεί να εκδηλωθεί ως πονοκέφαλοι τάσης ή ακόμα και δυνατές ημικρανίες. Πολλοί άνθρωποι αναφέρουν ότι παθαίνουν ημικρανία αφότου έχουν συγκρατήσει τα δάκρυα ή τα νεύρα τους σε μια δύσκολη κατάσταση.
• Δερματικά προβλήματα: Το δέρμα είναι ένα όργανο έκφρασης (σκεφτείτε το κοκκίνισμα από ντροπή ή τα εξανθήματα από άγχος). Κρυμμένα συναισθήματα μπορεί να οδηγήσουν σε εξάρσεις ακμής, εκζέματα, ψωρίαση ή άλλες δερματικές αντιδράσεις. Είναι σαν το σώμα να βγάζει προς τα έξω αυτά που η ψυχή “δεν αντέχει” και τα κρατά κρυμμένα.
• Ανεξήγητες φλεγμονές: Η λέξη-κλειδί εδώ είναι φλεγμονή. Ο Άρης στην αστρολογία κυβερνά τις φλεγμονώδεις αντιδράσεις και τον υψηλό πυρετό. Ένας κρυφός/καταπιεσμένος Άρης συχνά ισοδυναμεί με ανεξήγητες φλεγμονές στο σώμα. Άνθρωποι με καταπιεσμένο στρες και θυμό μπορεί να εμφανίζουν επαναλαμβανόμενες φλεγμονές σε διάφορα σημεία: πρησμένες αρθρώσεις χωρίς παθολογικό λόγο, τένοντες που φλεγμαίνουν, μύες που παθαίνουν σπασμούς ή ακόμη και καρδιαγγειακά επεισόδια. (Η καρδιά “φλέγεται” υπό συνεχή στρες – αυτό μπορεί να οδηγήσει σε υπέρταση, αρρυθμίες ή μακροπρόθεσμα σε καρδιοπάθειες.)

Με άλλα λόγια, το νευρικό σύστημα βρίσκεται σε συνεχή υπερδιέγερση όταν συσσωρεύεται θυμός ή φόβος χωρίς εκτόνωση. Δεν πρέπει να μας εκπλήσσει που όλο αυτό το εσωτερικό “βράσιμο” βγαίνει με κάποιο τρόπο προς τα έξω. Όπως ειπώθηκε χαρακτηριστικά στο μάθημα: “Η ενέργεια δεν εξαφανίζεται – έχουμε εξάρσεις από συναισθηματικά χτυπήματα, φλεγμονές από ρήξεις, από απόρριψη, από δημόσια ταπείνωση.” Δηλαδή, κάθε φορά που κάτι πυροδοτεί το βαθύτερο τραύμα (π.χ. μια απόρριψη, ένας χωρισμός, μια δημόσια προσβολή), επειδή το άτομο δεν εξωτερικεύει επαρκώς την συναισθηματική του αντίδραση, το σώμα κάνει μια “έκρηξη”. Μπορεί να είναι μια κρίση του νοσήματος που ήδη έχει (π.χ. έξαρση της ρευματοειδούς αρθρίτιδας ή ένα οξύ επεισόδιο άσθματος) ή η εμφάνιση ενός νέου συμπτώματος. Έτσι το σώμα προσπαθεί να απελευθερώσει την πιεσμένη ενέργεια, έστω και με δυσάρεστο τρόπο.

Σημαντικό είναι να τονίσουμε ότι δεν λέμε πως μόνο ο ασύνδετος πλανήτης φταίει για όλα. Οι ασθένειες είναι πολυπαραγοντικές και επηρεάζονται από γονίδια, περιβάλλον, τρόπο ζωής κ.ά. Όμως, η αστρολογία μας δίνει ένα επιπλέον εργαλείο να εντοπίζουμε τέτοια μοτίβα ψυχοσωματικής επιρρέπειας και – το κυριότερο – να βοηθήσουμε στο ξεμπλοκάρισμά τους. Για παράδειγμα, αν δούμε έναν γενέθλιο χάρτη με έντονο Άρη που δεν έχει διεξόδους (χωρίς όψεις ή με πολύ περιορισμένες όψεις), και το άτομο μας πει ότι υποφέρει από ψωρίαση ή συχνές ημικρανίες, έχουμε μια ισχυρή ένδειξη ότι πρέπει να δουλέψει με τον καταπιεσμένο θυμό του. Η επίγνωση αυτή από μόνη της είναι ήδη ένα μεγάλο βήμα προς τη θεραπεία, γιατί δίνει νόημα και αιτία εκεί που πριν μπορεί να φαινόταν ότι το σώμα “απλώς τρελάθηκε” χωρίς λόγο.

Εκτόνωση και έκφραση: η θεραπεία του κρυμμένου θυμού

Φτάνουμε λοιπόν στο κρίσιμο ερώτημα: τι μπορούμε να κάνουμε; Εφόσον το σώμα μιλά όταν το στόμα σωπαίνει, η προφανής λύση είναι να δώσουμε φωνή στο συναίσθημα πριν αναγκαστεί το σώμα να “ουρλιάξει”. Δεν μπορούμε – και δεν πρέπει – να αποφύγουμε εντελώς τον θυμό, τη λύπη ή τον φόβο στη ζωή μας. Μπορούμε όμως να μάθουμε να τα εκφράζουμε με υγιή τρόπο, ώστε να μην συσσωρεύονται. Η έκφραση είναι η βαλβίδα αποσυμπίεσης για την ψυχή και σώζει και το σώμα.

Υπάρχουν πολλοί τρόποι να εκτονώσει κανείς τα καταπιεσμένα συναισθήματα με ασφαλή και δημιουργικό τρόπο:

• Ψυχοθεραπεία ή ομάδες υποστήριξης: Μιλώντας με έναν ψυχολόγο ή σε μια ομάδα, το άτομο μαθαίνει να αναγνωρίζει και να εκφράζει όσα νιώθει, χωρίς φόβο κρίσης. Η θεραπευτική σχέση προσφέρει έναν ασφαλή χώρο όπου ο θυμός, η θλίψη ή ο φόβος μπορούν να βγουν στην επιφάνεια και να επεξεργαστούν.
• Καλλιτεχνική δημιουργία: Η τέχνη είναι ένα απίστευτα θεραπευτικό εργαλείο. Ζωγραφική, ημερολογιακή καταγραφή (journaling), συγγραφή, ποίηση, μουσική – όλες αυτές οι μορφές δημιουργίας επιτρέπουν στα συναισθήματα να μετασχηματιστούν σε κάτι απτό και όμορφο. Πολλές φορές, πράγματα που δυσκολευόμαστε να πούμε άμεσα, “ξεγλιστρούν” στο χαρτί ή στον καμβά.
• Σωματική άσκηση και κίνηση: Το σώμα χρειάζεται να κινήσει την ενέργεια που μαζεύεται. Η έντονη άσκηση (τρέξιμο, γρήγορο περπάτημα, χορός, πολεμικές τέχνες) καίει την αδρεναλίνη και την κορτιζόλη που έχει συσσωρευτεί από το χρόνιο στρες. Ακόμα και το να χτυπήσεις ένα μαξιλάρι, να φωνάξεις δυνατά εκεί που νιώθεις ασφάλεια ή να κάνεις κάποιες δυναμικές αναπνοές, μπορεί να δώσει στο σώμα το μήνυμα ότι “εκτόνωσα τον θυμό μου, δεν χρειάζεται να αρρωστήσω”.
• Ειλικρινείς συζητήσεις με αγαπημένα πρόσωπα: Μερικές φορές αυτό που λείπει είναι να μοιραστείς με έναν φίλο ή έναν δικό σου άνθρωπο όσα νιώθεις. Η ουσιαστική, ειλικρινής κουβέντα χωρίς φόβο και ντροπή μπορεί να είναι πολύ λυτρωτική. Ακόμα κι αν δεν μπορεί να λύσει το πρόβλημα, το γεγονός ότι εξέφρασες το συναίσθημά σου σού δίνει μια αίσθηση ανακούφισης και κατανόησης.

Στην περίπτωση ειδικά του θυμού, είναι σημαντικό να μάθουμε να τον εκφράζουμε χωρίς ενοχές αλλά και χωρίς καταστροφικές συνέπειες. Δεν χρειάζεται να γίνουμε όλοι βίαιοι ή καβγατζήδες· χρειάζεται όμως να επιτρέψουμε στον εαυτό μας να θυμώσει όταν υπάρχει λόγος. Πολλοί από εμάς έχουμε την λανθασμένη αντίληψη ότι το να είμαστε “καλοί άνθρωποι” σημαίνει να μην θυμώνουμε ποτέ. Στην πραγματικότητα, το να προσπαθούμε να είμαστε υπερβολικά ήρεμοι και στωικοί συνέχεια μπορεί να μας αρρωστήσει, γιατί γίνεται εις βάρος της αυθεντικότητάς μας.

Μάθε να θυμώνεις σωστά: Για παράδειγμα, θέσε όρια άμεσα όταν σε ενοχλεί κάτι μικρό, αντί να το καταπίνεις ώσπου να γίνει τεράστιο. Είναι προτιμότερο να πεις ένα ευγενικό αλλά σταθερό “όχι” ή “αυτό με ενοχλεί” την στιγμή που συμβαίνει, παρά να σωπαίνεις επανειλημμένα μέχρι που να συσσωρευτεί τρομερή αγανάκτηση. Επίσης, αν βρεθείς σε μια κατάσταση που σε κάνει έξαλλο αλλά δεν μπορείς να τσακωθείς επιτόπου (π.χ. στη δουλειά μπροστά σε άλλους), βρες τρόπο να εκτονώσεις αυτή την ενέργεια όσο πιο σύντομα γίνεται: κάνε μια βόλτα γύρω από το τετράγωνο, πάρε βαθιές ανάσες, ή αν μπορείς, ξέσπασε σε ένα ασφαλές περιβάλλον (κλείσου στο αυτοκίνητο και φώναξε, πήγαινε στο γυμναστήριο το βράδυ και τρέξε στον διάδρομο). Το κλειδί είναι να κινήσεις την ενέργεια αντί να την αφήσεις να γίνει μια σφιχτή μπάλα στο στομάχι ή στο στήθος σου.

Συμβολική ανάγνωση των συμπτωμάτων: τι προσπαθεί να σου πει το σώμα;

Ένα άλλο βοηθητικό βήμα στην αντιμετώπιση των ψυχοσωματικών προβλημάτων είναι να προσπαθήσουμε να αποκωδικοποιήσουμε το μήνυμα που μεταφέρει το σύμπτωμα. Κάθε σημείο του σώματος και κάθε ασθένεια μπορεί να ιδωθεί συμβολικά ως προς το τι σημαίνει για εμάς. Αυτή η προσέγγιση δεν αντικαθιστά τις ιατρικές εξηγήσεις, αλλά τις συμπληρώνει σε επίπεδο νοήματος. Μερικές ερωτήσεις που μπορούμε να θέσουμε στον εαυτό μας είναι:

• Λύκος (συστημικό αυτοάνοσο): “Πού νιώθω ότι δέχομαι επίθεση από παντού στη ζωή μου;” ή “Μήπως είμαι τόσο σκληρός/η με τον εαυτό μου, σαν να επιτίθεμαι στον ίδιο μου τον οργανισμό;” Στον λύκο, το ανοσοποιητικό επιτίθεται σε πολλούς ιστούς – μήπως και στην ζωή του ασθενή υπάρχει η αίσθηση ότι τίποτα δεν τον αφήνει ανεπηρέαστο, ότι βάλλεται από παντού;
• Δερματικά προβλήματα (π.χ. ψωρίαση, έκζεμα): “Τι είναι αυτό που δεν αντέχω πλέον και πρέπει να βγει προς τα έξω;” ή “Ποια όρια μου με τον έξω κόσμο έχουν παραβιαστεί;” Το δέρμα αποτελεί το όριο ανάμεσα σε εμάς και τους άλλους. Όταν εμφανίζονται εξανθήματα, είναι σαν το σώμα να διώχνει στην επιφάνεια κάτι εσωτερικό που “δεν χωράει” πια μέσα.
• Θυρεοειδής αδένας: “Ποια λόγια ή ποιον θυμό πνίγω και δεν εκφράζω;” Ο θυρεοειδής βρίσκεται στον λαιμό, το κέντρο της ομιλίας. Δεν προκαλεί εντύπωση που ειδικά στις γυναίκες, οι οποίες κοινωνικά συχνά πιέζονται να είναι “γλυκές” και μη αντιδραστικές, εμφανίζονται πολλά αυτοάνοσα θυρεοειδούς. Είναι σαν όλα αυτά που ήθελαν να ουρλιάξουν αλλά κατάπιαν, να δημιουργούν φλεγμονή εσωτερικά.
• Στομάχι και πεπτικό σύστημα: “Τι είναι αυτό που δεν μπορώ να χωνέψω στη ζωή μου;” Τα έλκη στο στομάχι ή παθήσεις όπως η κολίτιδα εμφανίζονται συχνά σε άτομα που καταπίνουν πολλά “πικρά” γεγονότα. Το στομάχι καίγεται όταν συμβαίνουν πράγματα που το άτομο αδυνατεί να αποδεχτεί ή να αφομοιώσει συναισθηματικά.
• Αυχένας και ώμοι: “Μήπως κουβαλάω βάρος (ευθυνών ή θυμού) που δεν ανήκει όλο σε μένα;” Ο αυχένας κρατά το κεφάλι ψηλά – συνδέεται συμβολικά με την υπερηφάνεια και την αξιοπρέπεια. Πόνοι στον αυχένα που έρχονται και επανέρχονται μπορεί να δείχνουν ότι το άτομο κρατά πεισματικά ένα φορτίο (ίσως προσπαθεί να φανεί πάντα δυνατό και αξιοπρεπές) και σφίγγεται συνεχώς. Οι χρόνιες ψύξεις ή οι μυϊκοί σπασμοί σε αυτή την περιοχή μπορεί να είναι μήνυμα ότι πρέπει να χαλαρώσει και να αποτινάξει βάρη που έχει αναλάβει ή να εκφράσει πράγματα που “κρατάει στον σβέρκο” του.

Τα ψυχοσωματικά συμπτώματα είναι λοιπόν σαν έναν κρυπτογραφημένο κώδικα, ένα μήνυμα από το σώμα προς την ψυχή. Αντί να θυμώσουμε με το σώμα μας που μας ταλαιπωρεί, μπορούμε να αναρωτηθούμε: “Τι προσπαθεί να μου πει;” Συχνά, η απάντηση μπορεί να μας εκπλήξει με την σοφία της. Για παράδειγμα, κάποιος με χρόνια δερματικά προβλήματα μπορεί να συνειδητοποιήσει ότι επί χρόνια ανεχόταν ανάρμοστες συμπεριφορές από τους άλλους (δεν έθετε όρια) και το σώμα του, μέσω του δέρματος, του έλεγε “ως εδώ, δεν αντέχω άλλο, βγάζω προς τα έξω την αγανάκτησή μου”. Μόλις το άτομο αρχίσει να λέει “όχι” εκεί που χρειάζεται και να υπερασπίζεται τον εαυτό του, πολλές φορές το σύμπτωμα υποχωρεί.

Ολιστική αντιμετώπιση: αστρολογία, ψυχολογία και ιατρική χέρι-χέρι

Εδώ είναι που η συνεργασία της αστρολογίας με την ψυχολογία και την ιατρική γίνεται πολύτιμη. Ένας ανοιχτόμυαλος ψυχολόγος ή γιατρός δεν θα απορρίψει τη σημασία του στρες και των συναισθημάτων στην υγεία – αυτό πλέον είναι επιστημονικά τεκμηριωμένο. Πληθώρα μελετών στην ψυχοσωματική ιατρική δείχνει ότι το χρόνιο στρες, το μετατραυματικό άγχος και τα καταπιεσμένα συναισθήματα μπορούν να επιδεινώσουν ή και να προκαλέσουν σωματικά συμπτώματα. Οι γιατροί βλέπουν καθημερινά π.χ. το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου να χειροτερεύει με το άγχος ή αυτοάνοσα να έχουν εξάρσεις μετά από ψυχολογικά τραύματα. Επίσης, οι ψυχολόγοι αναγνωρίζουν ότι όταν ο ασθενής επεξεργάζεται τα συναισθήματά του και λύνει εσωτερικές συγκρούσεις, συχνά βλέπει βελτίωση και στη φυσική του κατάσταση.

Η αστρολογία, από την άλλη, μπορεί να μας δώσει ένα προσωπικό “οδικό χάρτη” των ευαίσθητων σημείων μας. Ένας έμπειρος αστρολόγος, βλέποντας τον γενέθλιο χάρτη μας, μπορεί να εντοπίσει πού κρύβονται ενδεχομένως “ενεργειακά μπλοκαρίσματα” ή απωθημένα. Για παράδειγμα, μπορεί να παρατηρήσει: “Βλέπω ότι έχεις έναν Άρη χωρίς όψεις, και μάλιστα στον Λέοντα, πράγμα που υποδεικνύει πληγωμένη περηφάνια και θυμό που δεν εκφράζεται εύκολα”. Αυτή η πληροφορία δίνει στο άτομο αυτογνωσία. Ξέρει πλέον ότι ο θυμός του είναι ένα κομβικό θέμα για την υγεία του. Μπορεί να συμμετέχει πιο ενεργά στη θεραπεία του, γνωρίζοντας τί να παρατηρήσει και πού να στοχεύσει.

Φυσικά, όλα αυτά δεν αντικαθιστούν την ιατρική αγωγή. Αν κάποιος έχει ένα αυτοάνοσο ή άλλη ασθένεια, θα πάρει τα φάρμακά του, θα ακολουθήσει τις οδηγίες του γιατρού. Όμως, παράλληλα, μπορεί να δουλέψει σε ψυχολογικό και ενεργειακό επίπεδο για να βοηθήσει τον εαυτό του ολιστικά. Σκεφτείτε το σαν μια συμμαχία: η δυτική ιατρική αντιμετωπίζει το σύμπτωμα στο σώμα, ενώ η ψυχοθεραπεία και η αυτογνωσία (με τη βοήθεια και της αστρολογίας) αντιμετωπίζουν την αιτία ή τον συν-παράγοντα στην ψυχή.

Έτσι, η προσέγγιση γίνεται ολιστική – σώμα και ψυχή μαζί. Για παράδειγμα, αν κάποιος πάσχει από ρευματοειδή αρθρίτιδα, θα πάρει τη φαρμακευτική του αγωγή (αντιφλεγμονώδη, ανοσοκατασταλτικά κλπ.) σύμφωνα με τον ρευματολόγο και ταυτόχρονα μπορεί να κάνει συνεδρίες ψυχοθεραπείας ή ομάδες διαχείρισης θυμού, ή να ξεκινήσει μια πρακτική όπως γιόγκα/διαλογισμό, ώστε να μάθει να εκτονώνει το στρες και τον θυμό που ίσως πυροδοτούν τις εξάρσεις της νόσου. Ένας άνθρωπος με ψωρίαση μπορεί να χρησιμοποιεί τις αλοιφές και τις θεραπείες του δερματολόγου, αλλά παράλληλα να δουλεύει με έναν αστρολόγο/ψυχολόγο πάνω στα ζητήματα αυτοεκτίμησης και θυμού που μπορεί να σχετίζονται με τις εξάρσεις της νόσου του. Αυτοί οι συνδυασμοί συχνά φέρνουν πολύ καλύτερα αποτελέσματα απ’ ό,τι η μονόπλευρη αντιμετώπιση.

Βγάζοντας τους ασύνδετους πλανήτες στο φως: κι άλλες περιπτώσεις

Μέχρι στιγμής μιλήσαμε εκτενώς για τον Άρη ως παράδειγμα, αλλά δεν είναι ο μόνος πλανήτης που όταν είναι “ασύνδετος” μπορεί να προκαλέσει ψυχοσωματικές ενοχλήσεις. Κάθε πλανήτης αντιπροσωπεύει μια διαφορετική βασική ενέργεια της ψυχής, κι αν αυτή η ενέργεια μπλοκάρεται ή δεν εκφράζεται, μπορεί να βρει διέξοδο μέσα από το σώμα. Ας δούμε μερικές άλλες χαρακτηριστικές περιπτώσεις:

• Ασύνδετη Σελήνη (χωρίς όψεις): Η Σελήνη κυβερνά το συναίσθημα, την θρέψη και το υποσυνείδητο. Ένα άτομο με ασύνδετη Σελήνη μπορεί να δυσκολεύεται να εκφράσει τα συναισθήματά του ή να νιώσει συναισθηματική ασφάλεια. Η συνεχής καταπίεση της λύπης, του φόβου ή της ευαλωτότητας μπορεί να οδηγήσει σε ψυχοσωματικές αντιδράσεις στο πεπτικό σύστημα. Πράγματι, μια “σιωπηλή” Σελήνη συχνά συσχετίζεται με έλκη στομάχου (το κλασικό “έλκος του στρες”) ή με διατροφικές διαταραχές. Το άτομο μπορεί να προσπαθεί να “καταπιεί” τα συναισθήματά του τρώγοντας υπερβολικά (συναισθηματική υπερφαγία) ή, αντίστροφα, να χάνει την όρεξή του όταν αναστατώνεται. Το στομάχι και η πέψη επηρεάζονται άμεσα από την ψυχική κατάσταση, οπότε μια ανεπεξέργαστη Σελήνη κάνει το στομάχι να υποφέρει. Πώς να βοηθήσει κανείς; Δίνοντας χώρο στο συναίσθημα: μέσω δημιουργικής έκφρασης (τέχνη, μουσική), μέσω ημερολογίου συναισθημάτων, και βέβαια μαθαίνοντας να ζητά φροντίδα και να αυτο-φροντίζεται συναισθηματικά.
• Ασύνδετος Ερμής: Ο Ερμής κυβερνά τη λογική, την επικοινωνία, την έκφραση μέσω λόγου και σκέψης. Ένας ασύνδετος Ερμής μπορεί να σημαίνει ότι το άτομο δυσκολεύεται να επικοινωνήσει τις ιδέες και τις σκέψεις του ή νιώθει ότι δεν ακούγεται/κατανοείται. Οι σκέψεις του μπορεί να γίνονται έμμονες ιδέες όταν δεν εξωτερικεύονται. Ψυχοσωματικά, αυτό μπορεί να συνδεθεί με ψυχολογικά τικ (νευρικές κινήσεις, κολλήματα), τραυλισμό ή πονοκεφάλους τάσης. Σαν το μυαλό, προσπαθώντας να συγκρατήσει όλα όσα θέλει να πει αλλά δεν λέει, να δημιουργεί μια συνεχή ένταση στο κεφάλι. Η λύση; Να ξεδιπλώσει κανείς συνειδητά τον Ερμή του: να βρει τρόπους έκφρασης, είτε μέσω ομιλίας σε ένα ασφαλές περιβάλλον, είτε (αν δυσκολεύεται προφορικά) μέσω γραφής. Το γράψιμο σε ημερολόγιο, η ποίηση, ή ακόμη και η θεραπεία μέσω λόγου μπορούν να βοηθήσουν να ρεύσει η ενέργεια του Ερμή και να εκτονωθούν οι πιέσεις.
• Ασύνδετος Κρόνος: Ο Κρόνος είναι ο πλανήτης της πειθαρχίας, των ορίων, της ευθύνης και – σε ψυχολογικό επίπεδο – του φόβου και της αυστηρότητας. Ένας ασύνδετος Κρόνος μπορεί να εκδηλωθεί ως υπερβολική αυστηρότητα προς τον εαυτό, συνεχής αυτοκριτική και καταπίεση κάθε ανάγκης για ξεκούραση ή χαρά. Το άτομο μπορεί να μην επιτρέπει ποτέ στον εαυτό του να χαλαρώσει ή να παίξει, λειτουργώντας πάντα υπό ένα αίσθημα καθήκοντος. Αυτό, ψυχοσωματικά, μπορεί να οδηγήσει σε χρόνια προβλήματα στα οστά και στις αρθρώσεις ή στο δέρμα – όργανα που κυβερνά ο Κρόνος. Είναι σαν το σώμα να βαραίνει και να “στεγνώνει” από την έλλειψη χαράς και ευελιξίας. Δεν είναι ασυνήθιστο άτομα που είναι υπερβολικά σκληρά με τον εαυτό τους να υποφέρουν από δερματολογικά θέματα (ξηροδερμίες, έκζεμα από στρες) ή από προβλήματα στη μέση και τα κόκαλα (χρόνιοι πόνοι, οστεοαρθρίτιδες που επιδεινώνονται από το στρες). Τι μπορεί να γίνει; Να μάθει κανείς να θέτει μεν υγιή όρια και να αναλαμβάνει τις ευθύνες του (δυνατότητες του Κρόνου) αλλά παράλληλα να επιτρέπει στον εαυτό του μικρές απολαύσεις, ξεκούραση και χαλάρωση. Η ενέργεια του Κρόνου χρειάζεται εξισορρόπηση με συνειδητή αυτοφροντίδα – διαφορετικά, αν μείνει μόνη και ανεξέλεγκτη, “στεγνώνει” κυριολεκτικά το σώμα και την ψυχή.

Γενικότερα, ο κανόνας είναι: οι ασύνδετες, παγιδευμένες ενέργειες του χάρτη βρίσκουν δίοδο στο σώμα αν δεν βρουν αλλού. Γι’ αυτό και επιμένουμε: δώσε χώρο σε αυτές τις ενέργειες στην καθημερινότητά σου. Μην αφήνεις έναν πλανήτη χωρίς όψεις να σαπίζει στο υπόγειο της ψυχής σου. Βγάλ’τον έξω στο φως και κάν’τον μέρος της συνειδητής σου ζωής. Όποιος κι αν είναι αυτός ο πλανήτης, υπάρχουν δημιουργικοί τρόποι να τον εκφράσεις:

• Άρης: Άθληση, διεκδίκηση στόχων, ανάληψη πρωτοβουλιών και ρίσκων. Δραστηριοποίησε τον εαυτό σου σε κάτι που σε παθιάζει, ώστε η φωτιά του Άρη να καίει δημιουργικά και όχι εσωτερικά.
• Σελήνη: Φρόντισε τον εσωτερικό σου εαυτό. Ασχολήσου με δημιουργικές ασχολίες (μαγειρική, ζωγραφική, μουσική), πέρασε χρόνο με την οικογένεια ή αγαπημένα πρόσωπα, επίτρεψε στον εαυτό σου να νιώσει και να εκφράσει συναίσθημα (ακόμα κι αν είναι το να κλάψεις όταν το χρειάζεσαι).
• Ερμής: Πρόσφερε στον νου σου διέξοδο. Γράψε τις σκέψεις σου, ξεκίνα ένα μπλογκ ή ημερολόγιο, διάβασε και μοίρασε γνώσεις, συζήτησε με ανθρώπους που σε καταλαβαίνουν. Μην αφήνεις τις σκέψεις σου να λιμνάζουν – επικοινώνησέ τες.
• Κρόνος: Βρες μια υγιή ρουτίνα και πειθαρχία, αλλά ισορρόπησέ τη με χαλάρωση. Οργάνωσε τον χρόνο σου έτσι ώστε να περιλαμβάνει και καθήκον και ανταμοιβή. Για κάθε στόχο που πετυχαίνεις (και ο Κρόνος λατρεύει τους στόχους), δώσε στον εαυτό σου και μια στιγμή ανάπαυλας. Μάθε να μην είσαι υπερβολικά αυστηρός με τον εαυτό σου – καμία ψυχή δεν αντέχει μόνο με μαστίγιο, χρειάζεται και καρότο.

Αυτές οι πρακτικές λειτουργούν σαν βαλβίδα αποσυμπίεσης. Όταν δίνουμε διέξοδο στις ενέργειες των ασύνδετων πλανητών μας, το σώμα μας δεν χρειάζεται πια να φωνάζει τόσο δυνατά. Οι πιέσεις μοιράζονται, και η ψυχοσωματική εκτόνωση μειώνεται γιατί η εκτόνωση γίνεται πλέον συνειδητά και δημιουργικά.

Συμπέρασμα: σώμα και ψυχή – ένα αδιάσπαστο σύστημα

Η σύνδεση ανάμεσα στους πλανήτες χωρίς όψεις και στα ψυχοσωματικά συμπτώματα μας υπενθυμίζει μια βαθιά αλήθεια: σώμα και ψυχή είναι ένα αδιάσπαστο σύστημα. Οτιδήποτε συμβαίνει μέσα μας, αν δεν εκφραστεί με λόγια, δάκρυα, δημιουργία ή άλλο εποικοδομητικό τρόπο, θα βρει τρόπο να εκφραστεί διαφορετικά. Αυτός ο τρόπος μπορεί να είναι πόνοι, εξανθήματα, φλεγμονές ή άλλες δυσάρεστες αισθήσεις. Δεν το λέμε αυτό για να φοβηθούμε ή να νιώσουμε ενοχές – το λέμε για να συνειδητοποιήσουμε πόση σημασία έχει να είμαστε ειλικρινείς με τον εαυτό μας και να μην αφήνουμε την ψυχή μας να ματώνει σιωπηλά.

Η αστρολογία μπορεί να λειτουργήσει σαν φάρος σε αυτήν την πορεία αυτογνωσίας. Μας δείχνει πού κρύβονται οι “νάρκες” μέσα μας – για παράδειγμα, ένας τάδε ασύνδετος πλανήτης που κουβαλά μεγάλη ένταση. Μας προειδοποιεί για τα ευαίσθητα σημεία, ώστε να τα απενεργοποιήσουμε πριν εκραγούν. Κι ακόμα κι αν έχουν ήδη αρχίσει να εκρήγνυνται στο σώμα (μέσω συμπτωμάτων), ποτέ δεν είναι αργά να ξεκινήσουμε τη διαδικασία του αφοπλισμού. Η αυτογνωσία και η θεραπεία είναι πάντα διαθέσιμες, αρκεί να το θελήσουμε.

Κλείνοντας, ας κάνουμε μερικές ερωτήσεις στον εαυτό μας: Μήπως το σώμα μου προσπαθεί να μου πει κάτι τελευταία; Σκέψου τα δικά σου θέματα υγείας ή ενοχλήσεις. Τι συνέβαινε στη ζωή σου όταν ξεκίνησαν; Υπάρχει κάποια συναισθηματική σύμπτωση ή κάποιο γεγονός που σε πλήγωσε εκείνη την περίοδο; Αν ναι, μην το αγνοήσεις. Το σώμα σου σού στέλνει μήνυμα. Ίσως, αντί για ένα ακόμα χάπι, χρειάζεται μια δόση αλήθειας και έκφρασης. Φυσικά και θα ακολουθήσεις τις ιατρικές οδηγίες – κανείς δεν λέει το αντίθετο. Παράλληλα, όμως, ρώτα τον εαυτό σου: “Τι συμβολίζει αυτό που έχω; Τι θα μπορούσε να συνδέεται με τα συναισθήματά μου;”.

Μέσα σου πιθανόν υπάρχει ένας πολύ σοφός δάσκαλος που περιμένει να ακουστεί. Αν του δώσεις την προσοχή που του αξίζει, μπορεί να λύσεις κόμπους που ούτε φανταζόσουν ότι υπάρχουν, ψυχικούς αλλά και σωματικούς. Θυμήσου: το σώμα σου δεν είναι εχθρός – είναι ο πιο πιστός σου φίλος. Κάθε στιγμή προσπαθεί να σε προστατεύσει και να σου δείξει την αλήθεια για τον εαυτό σου. Το ερώτημα είναι: θα ακούσεις το μήνυμά του; Και θα τολμήσεις να κάνεις την εσωτερική αλλαγή που σου ζητά;

Για εγγραφές info@astroinstitute.gr – 211 01 29 488 και 690 6690 286

Ο πλανήτης χωρίς όψεις: ο κρυμμένος άσος στο γενέθλιο χάρτη – Χρήστος Άρχος

Ο πλανήτης χωρίς όψεις: ο κρυμμένος άσος στο γενέθλιο χάρτη