Αφροδίτη–Κρόνος στους γάμους: τι δείχνουν 20.892 οικογένειες

Όποιος έχει διαβάσει έστω και δύο βιβλία για τις όψεις ξέρει τη φήμη που συνοδεύει την Αφροδίτη σε επαφή με τον Κρόνο. Ο άνθρωπος με αυτή την όψη, λένε, παντρεύεται αργότερα από τους συνομηλίκους του και συχνά επιλέγει σύντροφο μεγαλύτερο σε ηλικία. Στη συμβουλευτική το ακούμε και ανάποδα. Μια γυναίκα τριάντα πέντε ετών, ανύπαντρη, ρωτά αν «φταίει ο Κρόνος» που ακόμα δεν έχει βρει κάποιον. Ένας πατέρας ανησυχεί επειδή η κόρη του έχει τετράγωνο Αφροδίτης–Κρόνου και κάπου διάβασε ότι αυτό μπορεί να σημαίνει πως δεν θα παντρευτεί ποτέ.

Τέτοιες φράσεις έχουν βάρος όταν τις λέει ένας αστρολόγος. Γι’ αυτό αξίζει να ξέρουμε αν στηρίζονται σε κάτι μετρήσιμο. Η διαφορά ηλικίας των συζύγων και η ηλικία γάμου είναι ακριβώς τέτοια μεγέθη, και ένας Φινλανδός ερευνητής βρήκε τον τρόπο να τα ελέγξει σε πολύ μεγάλο αριθμό ζευγαριών.

Η φήμη της όψης στα εγχειρίδια

Η παράδοση δένει την Αφροδίτη με την έλξη και τον δεσμό, και τον Κρόνο με τον χρόνο που περνά και την ωριμότητα. Όταν οι δύο πλανήτες βρίσκονται σε όψη, οι συγγραφείς του εικοστού αιώνα περιγράφουν συνήθως έναν άνθρωπο που παίρνει τις σχέσεις στα σοβαρά, νιώθει άνετα με ωριμότερους ανθρώπους και αργεί να δεσμευτεί. Οι πιο αυστηροί μιλούν για ψυχρότητα ή για μοναξιά. Πολλοί κάνουν διάκριση ανάμεσα στις «δύσκολες» όψεις (σύνοδο, τετράγωνο, αντίθεση) και στις «εύκολες» (εξάγωνο, τρίγωνο), με την ιδέα ότι μόνο οι πρώτες φέρνουν καθυστέρηση. Ο Charles Carter, πάντως, είχε γράψει ήδη από τη δεκαετία του 1960 ότι οι δύο αυτοί πλανήτες είναι τόσο διαφορετικοί μεταξύ τους που η διάκριση σκληρών και μαλακών όψεων εδώ σχεδόν δεν έχει νόημα.

Ο Kyösti Tarvainen, Φινλανδός ερευνητής που έχει δημοσιεύσει πολλές στατιστικές μελέτες στο περιοδικό Correlation, μάζεψε τι λένε δέκα γνωστά αγγλόφωνα εγχειρίδια. Οκτώ από αυτά συνδέουν την όψη με διαφορά ηλικίας στον γάμο ή στη φιλία, πέντε λένε ότι καθυστερεί τον γάμο και ένα γράφει ότι μια δύσκολη όψη μπορεί και να τον εμποδίσει. Αυτές οι τρεις προτάσεις έγιναν τα ερωτήματα της έρευνας.

Πώς έγινε ο έλεγχος

Το υλικό προέρχεται από τα αρχεία κληρονομικότητας του ζεύγους Gauquelin, τα οποία είναι ελεύθερα διαθέσιμα στο διαδίκτυο. Ο Tarvainen κράτησε 20.892 γαλλικές οικογένειες για τις οποίες υπάρχουν στοιχεία γέννησης του συζύγου, της συζύγου και τουλάχιστον ενός παιδιού. Οι γονείς είχαν γεννηθεί κυρίως ανάμεσα στο 1880 και το 1920. Μετρήθηκαν οι πέντε πτολεμαϊκές όψεις με ανοχή 7 μοιρών, εκτός από το εξάγωνο που πήρε 5. Με αυτούς τους κανόνες, 6.236 άνδρες και 6.249 γυναίκες είχαν κάποια όψη Αφροδίτης–Κρόνου, δηλαδή περίπου τρεις στους δέκα. Σε 1.924 οικογένειες την είχαν και οι δύο σύζυγοι.

Η διαφορά ηλικίας υπολογίστηκε απλά: η ηλικία του άνδρα μείον την ηλικία της γυναίκας. Στο σύνολο των οικογενειών ο άνδρας ήταν κατά μέσο όρο 2,8 χρόνια μεγαλύτερος. Για την ηλικία γάμου τα αρχεία δεν δίνουν ημερομηνίες γάμου, οπότε ο ερευνητής χρησιμοποίησε κάτι που την ακολουθεί κατά προσέγγιση, την ηλικία του γονιού στη γέννηση του πρώτου παιδιού που εμφανίζεται στα στοιχεία. Όποιος παντρεύεται αργότερα κάνει συνήθως και αργότερα παιδί. Η ακριβής ηλικία γάμου χάνεται έτσι, η μετατόπιση όμως που ίσως φέρνει η όψη θα πρέπει να φαίνεται.

Για να κρίνει αν μια διαφορά είναι πραγματική ή τυχαία, ο Tarvainen δίνει την τιμή p. Είναι η πιθανότητα να δούμε μια τόσο μεγάλη διαφορά αν στην πραγματικότητα η όψη δεν έπαιζε κανέναν ρόλο. Τιμή p = 0,002 σημαίνει περίπου δύο φορές στις χίλιες. Συνήθως θεωρούμε ένα εύρημα στατιστικά σημαντικό όταν το p πέφτει κάτω από 0,05.

Τι βρέθηκε

Όταν ο σύζυγος είχε όψη Αφροδίτης–Κρόνου, η διαφορά ηλικίας του ζευγαριού ήταν μεγαλύτερη κατά 74 ημέρες κατά μέσο όρο (p = 0,002). Όταν την όψη την είχε η σύζυγος, δεν άλλαζε τίποτα: η διαφορά ήταν μία ημέρα, με p = 0,9. Εβδομήντα τέσσερις μέρες είναι κάτι λιγότερο από δυόμισι μήνες. Η διασπορά της διαφοράς ηλικίας στα ζευγάρια, για σύγκριση, μετριέται σε χρόνια.

Το εύρημα γίνεται πιο ενδιαφέρον στις ακραίες περιπτώσεις. Σε 1.017 οικογένειες ο άνδρας ήταν τουλάχιστον δέκα χρόνια μεγαλύτερος. Αν η όψη δεν σχετιζόταν με τη διαφορά ηλικίας, θα περιμέναμε σε αυτές περίπου 304 συζύγους με Αφροδίτη–Κρόνο. Βρέθηκαν 343, με p = 0,004. Ο μέσος όρος των 74 ημερών, δηλαδή, φαίνεται να προέρχεται κυρίως από ένα μικρό πλεόνασμα ανδρών με την όψη ανάμεσα σε όσους παντρεύτηκαν πολύ νεότερη γυναίκα. Στις γυναίκες δεν φάνηκε κάτι ανάλογο σε σημαντικό βαθμό.

Στην ηλικία γάμου, μετρημένη μέσω του πρώτου παιδιού, η όψη έδειξε αποτέλεσμα και στα δύο φύλα. Οι άνδρες με την όψη έγιναν γονείς κατά μέσο όρο 92 ημέρες αργότερα (p = 0,008) και οι γυναίκες 62 ημέρες αργότερα (p = 0,04). Όταν την είχαν και οι δύο σύζυγοι, η καθυστέρηση μεγάλωνε λίγο ακόμα.

Ο ισχυρισμός ότι η όψη εμποδίζει τον γάμο δεν βρήκε καμία στήριξη. Αν ίσχυε, οι παντρεμένοι θα είχαν την όψη πιο σπάνια από τον γενικό πληθυσμό. Ο ερευνητής έφτιαξε ομάδες ελέγχου ανακατεύοντας τις ημερομηνίες, τις ώρες και τους τόπους γέννησης των ίδιων ανθρώπων, ώστε να πάρει «τεχνητούς» ανθρώπους με την ίδια κατανομή γεννήσεων. Οι παντρεμένοι είχαν την όψη λίγο συχνότερα από αυτούς, κατά 0,7% οι άνδρες και 0,5% οι γυναίκες, διαφορές που δεν σημαίνουν τίποτα στατιστικά.

Δύο λεπτομέρειες έχουν πρακτικό ενδιαφέρον. Η πρώτη αφορά το είδος της όψης. Σχεδόν όλες οι όψεις, και οι εύκολες, έδειξαν την ίδια τάση καθυστέρησης, και η μόνη που ξεχώρισε στατιστικά ήταν το τρίγωνο στον χάρτη της γυναίκας (109 ημέρες, p = 0,04). Τα δεδομένα συμφωνούν εδώ με τον Carter. Η δεύτερη αφορά την ανοχή. Οι 982 άνδρες με όψη ακριβή μέσα σε μία μοίρα έκαναν το πρώτο τους παιδί 185 ημέρες αργότερα από τον μέσο όρο όλων των ανδρών. Από τα διαγράμματα ο Tarvainen εκτιμά ότι η όψη «δουλεύει» ως περίπου 7 μοίρες στους άνδρες και 5 στις γυναίκες.

Επειδή η Αφροδίτη και ο Κρόνος κινούνται αργά, η ώρα γέννησης ελάχιστα αλλάζει την εικόνα. Όταν ο ερευνητής έβαλε όλους τους χάρτες στις 12 το μεσημέρι, τα 92 ημέρες έγιναν 84 (p = 0,015) και τα 62 έγιναν 72 (p = 0,02). Η μελέτη μπορεί λοιπόν να επαναληφθεί με απλές ημερομηνίες γέννησης.

Στη συμβουλευτική

Το πιο χρήσιμο που μας δίνει η μελέτη είναι μια αίσθηση κλίμακας. Η παράδοση δεν φαίνεται να μιλά στο κενό: σε είκοσι χιλιάδες οικογένειες η όψη αφήνει ίχνος, και μάλιστα προς την κατεύθυνση που περιγράφουν τα βιβλία. Το ίχνος όμως είναι μερικοί μήνες σε μια ζωή. Ο ίδιος ο Tarvainen γράφει ότι μια όψη Αφροδίτης–Κρόνου στον χάρτη ενός άνδρα δεν αρκεί για να περιμένουμε μεγάλη διαφορά ηλικίας με τη σύντροφό του.

Φανταστείτε ότι έρχεται στο γραφείο μας μια γυναίκα τριάντα οκτώ ετών με Αφροδίτη σε αντίθεση με τον Κρόνο και ρωτά αν είναι «γραφτό» να μείνει μόνη. Με βάση αυτά τα δεδομένα μπορούμε να της πούμε με καθαρή συνείδηση ότι σε χιλιάδες γυναίκες με την ίδια όψη δεν φάνηκε ούτε ίχνος από εμπόδιο στον γάμο. Η μέση καθυστέρηση που μετρήθηκε είναι γύρω στους δύο μήνες. Η κουβέντα μπορεί μετά να πάει εκεί όπου η όψη έχει πραγματικά κάτι να πει: στον τρόπο που δένεται, στο πόσο χρόνο χρειάζεται για να εμπιστευτεί, στο τι περιμένει από έναν σύντροφο. Αυτά τα ποιοτικά στοιχεία η στατιστική δεν τα μετρά, και ο αστρολόγος τα βλέπει στον συνολικό χάρτη.

Για τον ερευνητή ή τον σπουδαστή, η μελέτη δείχνει και μια μέθοδο. Αντί να ρωτάμε γενικά «επηρεάζει η όψη τον γάμο;», σπάμε τη διατύπωση των βιβλίων σε μικρές προτάσεις που μετριούνται σε ημέρες ή σε χρόνια, και τις ελέγχουμε μία μία.

Τι δεν μπορεί να πει αυτή η μελέτη

Η ηλικία στο πρώτο παιδί είναι υποκατάστατο της ηλικίας γάμου. Δεν ξέρουμε πόσα ζευγάρια άργησαν να κάνουν παιδί για άλλους λόγους, και ο ερευνητής θεώρησε πρώτο παιδί όποιο εμφανιζόταν πρώτο στα αρχεία, κάτι που δεν ισχύει πάντα. Ο ίδιος παραδέχεται ότι μόνο μια μελέτη με πραγματικές ημερομηνίες γάμου θα έδινε ακριβές μέτρο της καθυστέρησης.

Το δείγμα αφορά Γάλλους γεννημένους γύρω στο 1900, παντρεμένους και με παιδιά. Δεν ξέρουμε τι γίνεται σε ανθρώπους που δεν παντρεύτηκαν ή δεν απέκτησαν παιδιά, ούτε σε μια εποχή όπου ο γάμος και η γονεϊκότητα ακολουθούν άλλους κοινωνικούς ρυθμούς. Το εύρημα για την καθυστέρηση στις γυναίκες στέκεται οριακά, με p = 0,04. Στην ανάλυση ανά όψη έγιναν δέκα ξεχωριστοί έλεγχοι και μόνο ένας πέρασε το όριο, που είναι περίπου όσα θα περιμέναμε και από την τύχη. Ο Tarvainen το αναγνωρίζει έμμεσα όταν γράφει ότι, επειδή τα αποτελέσματα είναι μικρά, μια επανάληψη θα χρειαζόταν τουλάχιστον τόσα δεδομένα.

Στα τεύχη του Correlation που εξετάσαμε δεν βρήκαμε απάντηση ή κριτική για τη μελέτη ούτε ανεξάρτητη επανάληψη με νέα δεδομένα. Το εύρημα παραμένει λοιπόν ένα μεμονωμένο αποτέλεσμα σε ένα ιστορικό σύνολο, προσεγμένο αλλά όχι επιβεβαιωμένο.

Ένα μέτρο για τη φήμη της όψης

Η Αφροδίτη–Κρόνος έχει στη βιβλιογραφία βαριά φήμη, και αυτή η μελέτη τη φέρνει σε ανθρώπινες διαστάσεις. Το ίχνος στους αριθμούς υπάρχει και πάει προς την πλευρά που περιγράφει η παράδοση, είναι όμως ήπιο και φαίνεται μόνο όταν μετράμε χιλιάδες ανθρώπους. Μια διατύπωση όπως «ίσως αργήσεις λίγο περισσότερο από άλλους, και μάλλον θα θέλεις να είσαι σίγουρος πριν δεθείς» στέκεται στα δεδομένα. Το «δεν θα παντρευτείς» δεν στέκεται, και καλό είναι να μην ακούγεται από το στόμα αστρολόγου.

Συχνές ερωτήσεις

Επηρεάζει η Αφροδίτη–Κρόνος τον γάμο;

Σε μικρό βαθμό. Στη μελέτη του Tarvainen με 20.892 γαλλικές οικογένειες, όσοι είχαν την όψη έκαναν το πρώτο τους παιδί λίγο αργότερα, οι άνδρες κατά 92 ημέρες και οι γυναίκες κατά 62. Η ηλικία στο πρώτο παιδί χρησιμοποιήθηκε ως ένδειξη για την ηλικία γάμου. Η καθυστέρηση μετριέται σε μήνες και φαίνεται μόνο όταν μετράμε χιλιάδες ανθρώπους.

Η Αφροδίτη–Κρόνος σημαίνει ότι δεν θα παντρευτώ;

Τα δεδομένα δεν στηρίζουν κάτι τέτοιο. Ο ερευνητής σύγκρινε τους παντρεμένους με τεχνητές ομάδες ελέγχου και βρήκε ότι είχαν την όψη λίγο συχνότερα, κατά 0,7% οι άνδρες και 0,5% οι γυναίκες, διαφορές χωρίς στατιστική σημασία. Αν η όψη εμπόδιζε τον γάμο, θα εμφανιζόταν σπανιότερα στους παντρεμένους. Ο ισχυρισμός αυτός δεν βρήκε καμία στήριξη.

Σχετίζεται η Αφροδίτη–Κρόνος με διαφορά ηλικίας στο ζευγάρι;

Μόνο όταν την έχει ο άνδρας, και ελάχιστα. Με την όψη στον σύζυγο, η διαφορά ηλικίας του ζευγαριού ήταν κατά μέσο όρο 74 ημέρες μεγαλύτερη (p = 0,002). Στις 1.017 οικογένειες με άνδρα τουλάχιστον δέκα χρόνια μεγαλύτερο βρέθηκαν 343 σύζυγοι με την όψη, έναντι περίπου 304 αναμενόμενων. Όταν την είχε η σύζυγος, δεν άλλαζε τίποτα.

Πηγή: Kyösti Tarvainen, “Effects of Venus/Saturn aspects in marriages”, Correlation, 29(2), 2014, σελ. 7–14.